3. Analiza i ocena wypełniania podstawowych funkcji parku3.1. Ochrona ekosystemów leśnych3.1.1. Ochrona lasu Dorota Zaborowska W ramach ograniczania zagrożeń ze strony owadów – patogenów pierwotnych przeprowadzano prognozowanie ich występowania. Wykonano:
Likwidację zagrożeń ze strony owadów – patogenów wtórnych realizowano poprzez ograniczanie i prognozowanie ich występowania. W celu ograniczenia występowania korników przeprowadzono następujące zabiegi:
W celu ograniczenia występowania huby korzeniowej w drzewostanach na gruntach porolnych wykonano smarowanie pni po wyciętych drzewach preparatem biologicznym PG na powierzchni 4,60 ha. Zakres wymienionych czynności w pkt. od 1do 5 oraz 8 od kilku lat utrzymuje się na stałym poziomie. Natomiast rozmiar zrębkowania gałęzi i korowania ulegały zmianom w zależności od ilości pozyskanego drewna świerkowego w ramach cięć sanitarnych oraz możliwości terminowego wywozu z lasu. Najwięcej zrębkowano w 2000 i 2002 roku w związku z usuwaniem złomów i wywrotów spowodowanych przez silne wichury, które przeszły nad północno-wschodnią Polską. W 2002 r. okorowano największą ilość drewna – 631 m3 w porównaniu do lat ubiegłych, kiedy wynosiła od 0-120 m3. Główną przyczyną były trudności ze zbytem drewna na rynku, w związku z olbrzymią jego ilością zaoferowaną do sprzedaży przez nadleśnictwa. W dalszym ciągu była utrzymywana ścisła współpraca z Zespołem Ochrony Lasu w Olsztynie w zakresie oceny zagrożenia lasów WPN na podstawie przesłanych materiałów tj:
W dniu 6.03.2002 r odbyła się lustracja wybranych ekosystemów leśnych przez pracowników ZOL w Olsztynie oraz przedstawicieli Rady Parku. Następnym ważnym elementem ochrony lasu było w 2002 roku ograniczanie szkód wyrządzanych w drzewostanach przez duże ssaki roślinożerne. Zadanie to realizowano zabezpieczając uprawy przed szkodami, zwiększając bazę żerową zwierzyny oraz prowadząc jej redukcję. W tym celu wykonano:
W porównaniu do lat poprzednich, od 2001r. wzrosła powierzchnia upraw zabezpieczanych przy pomocy osłon indywidualnych (z 2,5 tys. do 8,2 tys. szt.) oraz grodzeń siatką (z 0,30 ha w 1998 i 1999 r. do 6,87 ha w 2001 r. i 8,30 ha w 2002 r.). Przy utrzymującej się od kilku lat wysokiej liczebności zwierzyny ta metoda zabezpieczenia jest skuteczna i konieczna do zastosowania. W 2002 r. zakup materiałów oraz koszty usług w zakresie zabezpieczenia upraw przed zwierzyną zostały sfinansowane ze środków EkoFunduszu w ramach przedsięwzięcia „Przebudowa drzewostanów WPN”. Redukcja zwierząt podlegających regulacji ilościowej Podobnie jak w latach poprzednich, w roku 2002 obowiązywały zasady i wytyczne w sprawie redukcji niektórych gatunków fauny na terenie Wigierskiego Parku Narodowego, określone w Zarządzeniu Nr 29 Dyrektora Parku z 1995 roku. W związku z potrzebą ochrony upraw, młodników i naturalnych odnowień przed zgryzaniem oraz ograniczeniem szkód w uprawach rolnych wyrządzanych przez zwierzynę, w oparciu o wymienione zarządzenie oraz Zasady gospodarowania populacją jeleniowatych na terenie Puszczy Augustowskiej, zaplanowano na rok 2002 redukcję populacji zwierzyny grubej na terenie Wigierskiego Parku Narodowego w ilości 111 szt., w tym 29 jeleni, 32 sarny i 50 dzików. Zredukowano łącznie 59 szt., co stanowi 53 % założonego planu, w tym jelenie – 15 szt. (51,7%), sarny – 13 szt. (40,6%) i dziki 31 szt. (62%). Obliczone teoretycznie plany nie zostały wykonane ponieważ skala oddziaływania zwierzyny na ekosystemy leśne została uznana za nie budzącą obaw o kondycję tych ekosystemów. Również szkody w uprawach rolnych utrzymywały się na średnim poziomie. W listopadzie stwierdzono fakt skłusowania łosia klępy w Obwodzie Ochronnym Mikołajewo. W lesie znaleziono pozostawione resztki tuszy łosia. Ślady wskazywały, że został on schwytany we wnyk. O zdarzeniu poinformowano Policję. W lutym przeprowadzono inwentaryzację zwierzyny metodą liczenia tropień na transektach – tzw. „karpacką”, stosowaną na terenie Parku od 2000 r. Akcję inwentaryzacji zwierzyny przeprowadzono na terenie całej Puszczy Augustowskiej w tym samym czasie. Wyniki liczenia tropień zostały opracowane przez prof. dr hab. Bogusława Bobka z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (przedstawiono je w załączniku nr 11c – w kol. „stan na pocz. roku”) Jak co roku, od kwietnia do września, komisja składająca się z pracowników terenowych Parku szacowała szkody wyrządzone przez zwierzynę łowną w uprawach i plonach rolnych. Powierzchnia zredukowana szkód w porównaniu do dwóch ostatnich lat (pow. 30 ha) znacznie zmniejszyła się i wyniosła 20,10 ha (na poziomie lat 1998-99). Łączna kwota odszkodowań wyniosła 21.864 zł (plan – 35.000 zł). Duży wpływ na zmniejszenie powierzchni szkód i kosztów odszkodowań miały warunki atmosferyczne (susza), które spowodowały brak urodzaju, a także ogrodzenie upraw przez rolnika we własnym zakresie, gdzie zazwyczaj występowały znaczne szkody. Największe szkody wyrządziły jelenie i dziki w uprawach zbóż (10,24 ha pow. zred.) oraz dziki na łąkach i pastwiskach (6,72 ha pow. zred.). Powierzchnia zredukowana uszkodzonych upraw ziemniaków była niewielka (2,96 ha), ale wartość wypłaconych odszkodowań w tej pozycji była najwyższa (9.643 zł). W celu ograniczenia szkód w 2002 r. Park wykonał płot zaporowy o długości 280 mb w Obwodzie Ochronnym Leszczewek (oddz. 107 l,j). W maju oszacowano szkody wyrządzone przez zwierzynę w uprawach i młodnikach. Łącznie uszkodzenia wystąpiły na pow. 97,37 ha, w tym w uprawach - na pow. 84,46 ha , a w młodnikach - na pow. 12,91 ha. Rozmiar tych szkód od kilku lat utrzymuje się na stałym poziomie. . 3.1.2. Hodowla lasu Piotr Pieczyński W roku 2002 wykonano następujące zabiegi ochronne z zakresu hodowli lasu (załącznik 8):
Rysunek 1. Analiza wykonania głównych prac z zakresu hodowli lasu w latach 1993 – 2002
Tabela 1. Wykorzystanie materiału sadzeniowego w 2002 roku.
Tabela 2. Wykorzystanie materiału sadzeniowego w latach 1993 - 2002.
Tabela 3. Zestawienie zbioru nasion w roku 2001 [kg].
Nasiona przekazano na szkółkę Nadleśnictwa Suwałki, która wyprodukuje sadzonki na potrzeby WPN. Dotkliwie odczuwany jest brak własnej szkółki leśnej i nadal prowadzone są starania o pozyskanie środków na budowę własnej szkółki. Wszystkie prace z zakresu hodowli lasu, poza zbiorem nasion, finansowane były ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Umowę dotacji na ten cel podpisano 29.05.2002 r. Ogółem kwota dotacji wyniosła 129560,00 zł. W dniu 12.12.2002 roku Wigierski Park Narodowy podpisał umowę z Fundacją EkoFundusz o udzielenie dotacji na dofinansowanie przedsięwzięcia pt.: "Przebudowa drzewostanów Wigierskiego Parku Narodowego". Udział środków EkoFunduszu wyniesie 544055,00 zł. Podstawowym celem przedsięwzięcia będzie przywrócenie równowagi biologicznej w ekosystemach leśnych WPN, poprzez dostosowanie składu gatunkowego drzewostanów do warunków siedliska. Założono, że odnowienie będzie wprowadzane pod okap drzewostanu przede wszystkim w miejscach, gdzie z różnych przyczyn powstały luki i przerzedzenia. Takie podejście do problemu przebudowy, wprawdzie przedłuży czas osiągnięcia pełnego efektu ekologicznego, ale jednocześnie pozwoli na zmniejszenie ingerencji w naturalne procesy zachodzące w ekosystemie. Zmiana poszczególnych elementów biotycznych ekosystemu nastąpi tu w sposób bardziej płynny. . |
