.

3.2. Ochrona lądowych ekosystemów nieleśnych

Dorota Zaborowska 

          W 2002 r. powierzchnia gruntów nieleśnych w zarządzie Parku nie uległa zmianie. Podział tych gruntów według kategorii użytkowania przedstawia się następująco:

  • grunty orne - 174,46 ha

  • łąki - 48,76 ha

  • pastwiska - 49,42 ha

  • nieużytki - 199,96 ha (w tym bagna - 194 ha)

          W ramach ochrony czynnej stabilizującej w 2002 roku wykonano zabiegi polegające na :

  • koszeniu podmokłych łąk na pow. 2,54 ha wraz z usuwaniem pokosu poza powierzchnię,

  • usuwaniu samosiewu brzozy, olchy oraz krzewów na terenach bagiennych o pow. 3,70 ha.

          Celem tych zabiegów jest utrzymanie obecnie istniejących zbiorowisk roślinnych oraz przeciwdziałanie i opóźnienie sukcesji.

           Grunty rolne o pow. 128,13 ha (47%) są użytkowane rolniczo:

  • przez pracowników WPN w formie deputatów - 50,9 ha

  • przez miejscowych rolników na podstawie umów dzierżawnych - 61,5 ha

  • na potrzeby Parku - 15,73 ha. Z tego 4,65 ha wykorzystano na poletka zaporowe (owies, żyto+wyka, proso), w celu zatrzymania zwierzyny w okresie nasilonych szkód w uprawach rolnych oraz 11,08 ha jako uprawy rolne pod zasiewy owsa i żyta, w celu utrzymania gruntów w odpowiedniej kulturze, zachowania różnorodności biologicznej, zapewnienia materiału siewnego na poletka zaporowe oraz ograniczenia postępowania sukcesji roślinności drzewiastej i krzewów.

          W 2002 roku WPN kontynuował starania o włączenie obszarów rolnych parku do pilotażowego programu rolno-środowiskowego w ramach programu SAPARD.

.

3.3. Ochrona ekosystemów wodnych

Michał Osewski 

          W 2002 r. kontynuowano w wybranych ekosystemach wodnych Parku program aktywnej ochrony zespołów ryb. Zabiegi ochronne na ichtiofaunie wykonywano w jeziorach: Wigry, Pierty, Leszczewek, Omułówek, Mulaczysko, o łącznej powierzchni 2400,00 ha. Polegały one na:

     1. zarybieniach wybranych wód:

  • gatunkami zagrożonymi skutkami eutrofizacji (sielawa, sieja),

  • rybami drapieżnymi (szczupak, sum), w celu zwiększania ich liczebności i wzmacniania w ten sposób efektów biomanipulacji.

     2. odłowach rybacko-wędkarskich, w tym:

  • odłowach regulacyjnych:

    • ryb o krótkim cyklu życiowym, w celu zapobiegania wtórnemu zanieczyszczeniu jezior przez snące ryby (sielawa).

    • ryb karpiowatych, w celu kontrolowania ich liczebności na odpowiednio niskim poziomie (płoć, leszcz).

    • ryb migrujących poza obszar WPN (węgorz).

  • odłowach tarlaków do wychowu materiału zarybieniowego (sielawy, siei i szczupaka).

  • odłowach wędkarskich.

     3. Zwalczaniu przestępstw i wykroczeń przeciwko przepisom z zakresu ochrony przyrody.

     4. Obserwacji stanu zdrowotnego ryb (ewentualne śnięcia, w tym przyczyny środowiskowe – przyduchy)

Zarybienia

          W 2002 r. dokonano zarybień następujących jezior: Wigry, Pierty, Leszczewek, Omułówek, Mulaczysko. Łącznie zarybiono 2400,00 ha wód. Ilości materiału zarybieniowego z podziałem na gatunki i ich sortymenty wielkościowe wprowadzone do wybranych wód parku zawarte są w załączniku nr 13. Wpuszczony do jezior parku materiał zarybieniowy sielawy, siei oraz szczupaka pochodził z parkowej wylęgarni. Z własnych tarlaków wyhodowano 30360000 szt. wylęgu sielawy, 2730000 szt. wylęgu siei, 1335000 szt. wylęgu szczupaka. Ponadto, w ramach wykonywanych usług wylęgarniczych, z których korzystało w sezonie 2001/2002 7 podmiotów, uzyskano dodatkowo 4820000 szt. wylęgu sielawy oraz 2370000 szt. wylęgu szczupaka. Za wykonaną inkubację WPN przejął 2250000 szt. wylęgu sielawy oraz 1185000 szt. wylęgu szczupaka.

          W 2002 r. w parkowym ośrodku zarybieniowym w Tartaku prowadzono także produkcję materiału zarybieniowego suma. Z narybku obsadowego zakupionego ze środków finansowych NFOŚiGW (7000 szt./30 kg) uzyskano 4750 szt. narybku jesiennego (227,3 kg), który przeznaczono na zarybienia. Ze środków NFOŚiGW zakupiono także 12500 szt. „kroczka” lina (500 kg), który w całości wpuszczono do parkowych jezior.

Odłowy

          Odłowy regulacyjne wykonywano w jeziorze Wigry (powierzchnia 2118,3 ha). Do odłowów użyto głównie rybackiego sprzętu biernego oplatającego (wontony sielawowe, siejowe), biernego klatkowego (żaki, kozaki, mieroże, przestawa węgorzowa) oraz w niewielkim stopniu ciągnionego (przywłoka). Ogółem odłowiono 28 895,5 kg ryb. Dane dotyczące struktury odłowów zawarte są w załączniku 13.

          Odłowy tarlaków. W kwietniu przeprowadzono w jez. Wigry odłowy tarlaków szczupaka a w listopadzie i grudniu odłowy tarlaków sielawy i siei. Odłowiono i pozyskano następujące ilości tarlaków (w kg) i zapłodnionej ikry (w litrach):

  • szczupaka – 936/22,5

  • sielawy – 2029/130,5

  • siei – 60/10

          Wyhodowany z ikry narybek szczupaka został już wpuszczony do jezior, ikra sielawy i siei jest inkubowana w parkowej wylęgarni ryb a wylęganie narybku nastąpi na przełomie marca i kwietnia 2002 r.

          Odłowy wędkarskie. W 2002 roku sprzedano następujące ilości poszczególnych kategorii licencji wędkarskich:

- licencje roczne - 60
- licencje półroczne - 440
- licencje miesięczne - 65
- licencje dwutygodniowe -137
- licencje tygodniowe - 445
- licencje dzienne - 2997
  RAZEM - 4144

          Wędkarze odłowili w przybliżeniu 20 000 – 25 000 kg ryb, z czego najwięcej leszcza, płoci i okonia, przy nieznacznym udziale szczupaka oraz lina.

Ochrona wód przed kłusownictwem

          Pracownicy wydzielonego wodnego obwodu ochronnego Wigry patrolowali wody parku, w celu zwalczania przestępstw i wykroczeń przeciwko przepisom dotyczącym ochrony przyrody. W ich trakcie pouczano wędkarzy w zakresie przestrzegania regulaminu wędkarskiego. Główne działania w tym zakresie prowadziła straż WPN co zostało opisane w rozdziale 3.12.

Stan zdrowotny, śnięcia, zagrożenia

          Pomimo panujących w 2002 roku niekorzystnych warunków pogodowych mogących wywołać przyduchę letnią (długotrwałe okresy wysokich temperatur w okresie od maja do września), zjawisko to nie wystąpiło na żadnym z jezior WPN. Istotny wpływ na ichtiofaunę wywiera duża populacja kormorana czarnego, przebywająca w okresie od kwietnia do listopada na jeziorach Wigry oraz Pierty. Na wodach tych bytuje w tym okresie średnio od 800 do 1500 szt. kormoranów, które odławiają minimum 30 ton ryb różnych gatunków, w tym także sielawy, siei, szczupaka, lina oraz węgorza. Tak liczna liczebność kormorana czarnego wpływa niekorzystnie na stan ichtiofauny w jeziorach WPN.

Inna działalność

          W 2002 roku WPN wraz z fundacją EkoFundusz oraz NFOŚiGW realizował projekt „Czynna ochrona wybranych ekosystemów wodnych Wigierskiego Parku Narodowego”. W ramach projektu sfinansowano następujące zakupy:

  • łódź motorowa Harpun 550 (Fundacja EkoFundusz)

  • przyczepa podłodziowa (Fundacja EkoFundusz)

  • samochód osobowo-dostawczy Volkswagen (Fundacja EkoFundusz)

  • basen do przewozu narybku (Fundacja EkoFundusz)

  • materiał obsadowy suma (NFOŚiGW)

  • kroczek lina (NFOŚiGW)

          Wartość całego projektu wynosiła 513.992,93 zł; udział własny WPN 301.164,79 zł. Łączna kwota dotacji wyniosła 212 828,14 zł,  w tym udział EkoFunduszu wyniósł 199.362,50 zł a NFOŚiGW 13.465,50 zł.

.

 

 

 

.

 

spis treści

strona główna WPN

dalej

.