.

3.5. Działalność naukowa

Lech Krzysztofiak

          W minionym roku na terenie parku obce instytucje realizowały 33 tematy badawcze. Większość z nich to prace magisterskie, które realizowane były przy pomocy pracowników parku. Pracownia Naukowo-Badawcza prowadzi trzy tematy. Kontynuowane są prace dotyczące poznania rozmieszczenia na terenie parku chronionych, ginących i zagrożonych gatunków roślin. Z uwagi na znaczne zmiany w listach gatunków chronionych zakończenie pierwszego etapu badań przedłużyło się. Również prace związane z fauną i florą torfowisk położonych w dolinie Czarnej Hańczy nie zostały zakończone i będą kontynuowane w bieżącym roku. Zakończono natomiast zbieranie danych dotyczących zmian środowiska leśnego i wodnego wywołanych długotrwałą obecnością kormoranów. Obecnie uzyskane dane są opracowywane i przygotowywane do druku. Zestawienie prac badawczych realizowanych przez park zamieszczone zostało w załączniku 5.

          Pracownicy parku brali udział w 5 sesjach i konferencjach naukowych, na których wygłosili 5 referatów i zaprezentowali 7 posterów.

          W marcu, podczas Konferencji Jubileuszowej z okazji 80-lecia Białowieskiego Parku Narodowego „Polskie parki narodowe – ich rola w rozwoju nauk przyrodniczych”, zaprezentowano 4 postery:

• „Monitoring porostów” (A. Krzysztofiak, L. Krzysztofiak, M. Romański),

• „Badania chemizmu opadów atmosferycznych” (J. Danilewicz)

• „Badania wód Czarnej Hańczy” (A. Mackiewicz)

• „Pracownia Naukowo-Badawcza WPN” (L. Krzysztofiak).

          Przewodniczącym jednej z sesji konferencji (Czynna ochrona ekosystemów i gatunków) był dr Lech Krzysztofiak.

          Podczas czerwcowego Sympozjum Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego „Funkcjonowanie i monitoring geoekosystemów Polski ze szczególnym uwzględnieniem zjawisk ekstremalnych” dr Lech Krzysztofiak wygłosił referat pt. „Monitoring porostów w Wigierskim Parku Narodowym”.

          Na IX Sympozjum Sekcji Hymenopterologicznej PTEnt. Dr Anna Krzysztofiak zaprezentowała poster pt. „Czynna ochrona owadów w Wigierskim Parku Narodowym”.

          Na sesji naukowej poświęconej problematyce jeziora Wigry, zorganizowanej przez Komisję Paleogeografii Czwartorzędu Polskiej Akademii Umiejętności, uczestniczyły dwie osoby. Dr Maciej Kamiński wygłosił referat pt. „Jezioro Wigry jako obiekt badawczy”, Prof. dr hab. J. Rutkowski, prof. Dr hab. S. Rudowski S Pietsch dr K. Król K. i L. Krzysztofiak wygłosili referat pt. „Odwzorowanie współczesnych osadów jez. Wigry w obrazie sejsmoakustycznym”, natomiast prof. dr hab. J. Rutkowski, dr K. Król , dr L. Krzysztofiak i mgr D. Prosowicz referat pt. „Współczesne osady jeziora Wigry (Ploso Bryzglowskie)”.

          Podczas konferencji „Wieś polska. Współczesne przemiany i rozwój”, zorganizowanej przez Polski Klub Ekologiczny, dr A. Krzysztofiak wygłosiła referat pt. „Ochrona owadów błonkoskrzydłych w Wigierskim Parku Narodowym”.

          Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z parkiem przygotował wydawnictwo książkowe pt. „Struktura i Funkcjonowanie Wigierskiego Parku Narodowego”. Wydawnictwo to jest syntezą materiałów zgromadzonych w trakcie prac nad Planem Ochrony WPN. Jest to pierwsza kompleksowa publikacja o warunkach przyrodniczych parku.

.

3.6. Działalność edukacyjna

Wiesława Malinowska

          Sekcja Edukacji w roku 2002 pracowała w składzie pięcioosobowym. Od 1 lutego dwie pracownice sekcji ze stanowisk adiunktów przekwalifikowano na specjalistów ds. dydaktyki.

Do głównych działań edukacyjnych w Sekcji Edukacji zaliczamy:

• Lekcje, prelekcje, wykłady i pokazy slajdów (cykl wykładów „Moja Mała Ojczyzna”, czynna ochrona płazów: „Uwaga – żaba na drodze!”, „Ochrona płazów w WPN”).

• Warsztaty ekologiczne, seminaria (dla nauczycieli - ekozespoły, „Zielony Pakiet” i uczniów – tkackie, rzeźby w drewnie, wyroby z gliny, seminarium dla szkół średnich „Alternatywne źródła energii”).

• Gry, zabawy, zajęcia plastyczne (imprezy masowe).

• Zajęcia edukacyjno-przewodnickie (XII Rajd po Wigierskim Parku Narodowym; dla grup zorganizowanych z PTTK).

• Projekcje filmów („Drzwi otwarte”), w okresie ferii zimowych.

• Plenery – Międzynarodowy plener rzeźby w kamieniu „Integrart” i poplenerowa wystawa rzeźby w granicie.

• Ćwiczenia terenowe, obserwacje, zajęcia na ścieżkach edukacyjnych i Ośrodku Edukacji Środowiskowej nad Zatoką Słupiańską (cykliczne zajęcia z klasami szkół średnich o profilu ekologicznym),

• Wystawy (pokonkursowe: „Logo na torbę ekologiczną”, „Sztuka ludowa naszego regionu”, „Turniej wiedzy o przyrodzie”).

• Coroczne imprezy cykliczne (Dzień Ziemi w WPN, Światowy Dzień Ziemi na Polach Mokotowskich, Sztafeta Rowerowa Obszarów Chronionych Woj. Podlaskiego, Sprzątanie Świata),

• Konkursy (plastyczny, literacki „Sztuka ludowa naszego regionu”, przyrodniczy „Turniej wiedzy o przyrodzie”, VII Międzyszkolnego Konkursu Ekologicznego, II Międzyszkolny Konkurs Ekologiczny pn. „Stan czystości wód w naszym regionie”).

          W styczniu zorganizowane zostały w czasie ferii zimowych tzw. „Otwarte drzwi” w Wigierskim Parku Narodowym dla młodzieży szkolnej, podczas których odbyły się projekcje filmów przyrodniczych, zwiedzanie wystaw etnograficznej i przyrodniczej, ścieżki edukacyjnej „Las”, a także dodatkowo odbyły się zajęcia dla uczestników ferii zimowych organizowanych przez PTTK w Suwałkach. Program zajęć w czasie ferii zimowych staje się stałym punktem zadań edukacyjnych w corocznym planie działań.

          Od 1 marca rozpoczęły się cykliczne spotkania z uczniami piątych klas suwalskich szkół podstawowych w Bibliotece Publicznej im. Marii Konopnickiej w Suwałkach. Spotkania były kontynuacją programu ubiegłorocznego „Moja Mała Ojczyzna”. Wykłady odbywały się w odstępach dwutygodniowych od marca do czerwca. Tematyką zajęć było środowisko naturalne Suwalszczyzny - ochrona przyrody i krajobrazu, pomniki, rezerwaty przyrody, fauna i flora lasów, rzek i jezior. Na podsumowanie spotkań odbył się turniej  wiedzy. Zwycięskiej klasie w nagrodę zorganizowano wycieczkę do Wigierskiego Parku Narodowego.

          Z okazji „Pierwszego Dnia Wiosny" i Światowego Dnia Wód 22 marca wspólnie ze stowarzyszeniem “Człowiek i Przyroda”, zorganizowaliśmy imprezy edukacyjne w szkołach podstawowych leżących na naszym terenie (w Starym Folwarku, Mikołajewie, Maćkowej Rudzie) i siedzibie Parku. Na ten dzień został zaproszony do nas „Autobus Internetowy”, który jeździł po Polsce dzięki ogólnopolskiemu programowi prowadzonemu przez Ambasadę Brytyjską.

          „Autobus Internetowy” umożliwił uczniom dostęp do szerszej wiedzy, a także był okazją do promowania m.in. idei integracji europejskiej. Uczniowie - internauci mogli korzystać z sześciu nowoczesnych komputerów podłączonych do sieci internetowej. Oprócz tego w szkołach odbyły się pokazy filmów przyrodniczych, prelekcje nt. „Ochrony płazów w WPN”, quizy przyrodnicze i zgaduj-zgadule przygotowane przez pracowników dydaktycznych i naukowych Parku. Z tej też okazji lekcje z ekologii, na których posłużono się internetem, mieli uczniowie III LO w Suwałkach, klasy o profilu ekologicznym.

          W kwietniu był realizowany program edukacyjny dotyczący ochrony płazów w okolicy Starego Folwarku pn. „Uwaga – żaba na drodze!”, do którego włączeni zostali uczniowie miejscowej szkoły. Pracownicy dydaktyczni i naukowi ustawili przydrożne płotki chroniące szlaki migracyjne płazów. Opiekę nad wyznaczonym odcinkiem drogi objęli uczniowie starszych klas szkoły podstawowej. Z raportu uczniów wynika, że udało się uratować na tej często uczęszczanej przez pojazdy trasie kilkaset płazów.

          21 kwietnia uczestniczyliśmy w obchodach Dnia Ziemi na Polach Mokotowskich w Warszawie. WPN przygotował uczestnikom imprezy zadania typu praktycznego, związane z rozpoznawaniem organizmów wodnych - makrofauny dennej jeziora Wigry oraz uzupełnianie testów dotyczących obserwowanego materiału badawczego. Osoby prawidłowo wykonujące zadania edukacyjne były nagradzane wydawnictwami WPN. Warszawski festyn zgromadził ponad 60.000 osób.

          Park jest organizatorem corocznych imprez edukacyjnych na własnym terenie. 27 kwietnia odbyły się obchody Dnia Ziemi w WPN. W imprezie wzięło udział ponad 20 różnych placówek oświatowych – szkół podstawowych, gimnazjów, szkół średnich. Pomimo kaprysów pogody uczestnicy, w liczbie ponad tysiąca osób chętnie korzystali ze wszystkich punktów programu imprezy: pieszych wycieczek terenowych z przewodnikami, rajdu rowerowego, biegów przełajowych, gier i zabaw zespołowych, warsztatów plastycznych, quizów przyrodniczych, rozgrywek piłki siatkowej, obserwacji astronomicznych, pieczenia i konsumpcji podpłomyków. Nie zabrakło również, tradycyjnie już, ogniska i prawdziwej wojskowej grochówki. Przez cały dzień miały miejsce pokazy filmów oraz udostępniono nieodpłatnie dla zwiedzających ekspozycje – przyrodniczą i etnograficzną. Warto wspomnieć iż, w roku 2002 Dzień Ziemi obchodzony był już po raz 12 na świecie, a dziewiąty w WPN. Święto Ziemi było także okazją do uroczystego podsumowania konkursu plastycznego pod hasłem „Logo na torbę ekologiczną”. Zadaniem uczestników konkursu było wykonanie projektu wzoru graficznego na tzw. torbę ekologiczną (z lnu). W czasie trwania konkursu, ogłoszonego w styczniu b.r. otrzymaliśmy ponad 180 prac wykonanych różnorodnymi technikami. Komisja konkursowa, pod przewodnictwem prof. A. Strumiłło nagrodziła 21 osób. W siedzibie WPN w Krzywem można było obejrzeć wystawę prac pokonkursowych.

          Przez cały maj, cyklicznie odbywały się warsztaty tkackie zorganizowane przy współpracy szkoły podstawowej w Nowinnikach, WPN i ROKiS w Suwałkach dla uczniów SP w Maćkowej Rudzie. Uczniowie ze szkoły podstawowej w Nowinnikach pod opieką nauczycielki (Anastazji Sidor) – instruktora warsztatów, uczyła młodzież ze SP w Maćkowej Rudzie tkać krajki na krosnach ramowych. Podsumowanie warsztatów i wystawa prac odbyła się 4 czerwca.

          17 maja pracownik Sekcji Edukacji brał udział w szkoleniu nt. sposobów aktywizacji i wpływania na rozwój obszarów wiejskich. Szkolenie zorganizowane w ramach projektu „System reprezentacji obszarów wiejskich”. Projekt realizowało EPRD Biuro Polityki Gospodarczej i Rozwoju Regionalnego; szkolenie zorganizował Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego.

          20 maja z Gimnazjum w Jeleniewie ruszyła III Sztafeta Obszarów Chronionych Województwa Podlaskiego. Sztafeta trwała do dnia 24 maja. Uroczyste zakończenie imprezy odbyło się w Białowieskim Parku Narodowym. W Sztafecie wzięła udział młodzież z 51 szkół z całego województwa podlaskiego. Uczestnicy pokonali na rowerach ponad 520 kilometrową trasę, która wiodła przez parki narodowe i krajobrazowe w województwie podlaskim: Suwalski Park Krajobrazowy, Wigierski Park Narodowy, Biebrzański Park Narodowy, Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi, Narwiański Park Narodowy i Białowieski Park Narodowy. Uczestnicy Sztafety zmagali się nie tylko z trudami jazdy ale także z pytaniami konkursowymi podczas testów etapowych. Ci którzy, wykazali się najszerszą wiedzą na temat obszarów chronionych województwa zostali nagrodzeni, a zdobywcy pierwszych miejsc mieli możliwość zmierzenia się z laureatami wszystkich etapów podczas Finałowego Konkursu Wiedzy w Białowieży. Sztafetę mogliśmy zrealizować dzięki dofinansowaniu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i PZU S.A.

          W maju byliśmy współorganizatorem VII Międzyszkolnego Konkursu Ekologicznego przy SP nr 5 w Suwałkach pod hasłem „Czyste wody, czysty region – zdrowe środowisko”. Celem głównym konkursu było propagowanie idei ochrony środowiska przyrodniczego naszego regionu. Tak jak w poprzednich sześciu edycjach uczniowie szkół podstawowych musieli przygotować pracę plastyczną i referat przedstawiający problem ochrony zasobów wodnych naszego regionu.

          W dniach od 26 maja do 2 czerwca 2002 r. uczestniczyliśmy w Europejskim Tygodniu Lasów, zorganizowanym we Francji przez Fundację Jezior i Lasów FONDELF. W imprezie wzięli udział reprezentanci wszystkich regionów – członków FONDELF z Francji, Szwecji, Hiszpanii, Finlandii i Polski. Grupę polską stanowiła młodzież z powiatów: augustowskiego, sejneńskiego, suwalskiego oraz Miasta Suwałki, wytypowana w drodze konkursów. Kandydaci na uczestników Europejskiego Tygodnia Lasów musieli wykazać się dobrą znajomością języka angielskiego oraz tematyki imprezy. W 2003 roku Europejski Tydzień Lasów odbędzie się w Polsce. Współorganizatorami będą: Wigierski Park Narodowy oraz Forum Samorządowe Pojezierza Suwalsko-Augustowskiego i Ziemi Sejneńskiej.

          W dniu 28 maja z okazji zbliżającego się Dnia Dziecka Sekcja Edukacji przygotowała imprezę integracyjną dla młodzieży z suwalskich szkół i placówek opiekuńczo – wychowawczych w formie gier i zabaw na plaży przy jeziorze Czarnym. Gościliśmy grupę ponad 200 dzieci.

          W maju zakończył się konkurs pod hasłem ,,Sztuka ludowa naszego regionu". Do konkursu zaprosiliśmy uczniów z gimnazjów trzech powiatów: suwalskiego, sejneńskiego i augustowskiego. Celem konkursu było rozbudzenie zainteresowania przeszłością, pogłębienie więzi ze swoim najbliższym środowiskiem i regionem. Młodzież pod okiem nauczycieli zebrała i opisała tradycje, zwyczaje, obrzędy i kulturę Suwalszczyzny. Otrzymaliśmy 34 prace w postaci albumów, dokumentacji zdjęciowej, wywiadów z twórcami ludowymi, makiet skansenów z najbliższej okolicy, prac plastycznych, prezentacji multimedialnych. Prace konkursowe były udostępnione do oglądania przez miesiąc w ROKiS w Suwałkach, a następnie urządzono wystawę prac w sali ekspozycyjnej Parku. Nagrody zakupione zostały dzięki dotacji NFOŚiGW. Wręczenie nagród, połączone z zakończeniem cyklu warsztatów ,,Ginące zawody", były zorganizowane w siedzibie ROKiS-u w Suwałkach w dniu 4 czerwca. Uroczystość tę uświetniły występy artystyczne uczestników konkursu, pokazy tańców ludowych i scenek rodzajowych z życia wiejskiego (gwara, pieśni związane z różnymi obrzędami) oraz prezentacje poezji twórców ludowych. W drugiej, części imprezy uczestnicy poznawali różnorodność kuchni regionalnej – można było spróbować przetworów mlecznych z gospodarstwa agroturystycznego (serki, masło), miodu, chleba własnego wypieku na ,,kalmusie", smalcu ze skwarkami, naparu z mięty, etc.

          1 czerwca odbyło się podsumowanie XII Rajdu po Wigierskim Parku Narodowym w schronisku PTTK w Starym Folwarku. Organizatorem tej imprezy był PTTK w Suwałkach przy współpracy WPN. Na zakończenie Rajdu przybyłym uczestnikom tras pieszych, rowerowych i kajakowych dla 150 osób pracownicy dydaktyczni Parku przygotowali sprawdzian wiedzy o WPN w formie pisemnej i ustnej. Laureatom Wigierski PN ufundował nagrody książkowe oraz wydawnictwa Parku. Pozostali uczestnicy otrzymali pamiątki od Wigierskiego PN w postaci plakatów, Kwartalnika „Wigry” i wydawnictwa z serii Poznaj przyrodę WPN.

          7 czerwca zakończyliśmy cykl spotkań z młodzieżą suwalskich szkół w Bibliotece Publicznej im. Marii Konopnickiej w Suwałkach. W cotygodniowych spotkaniach uczestniczyła młodzież klas piątych poznając, podczas prelekcji prowadzonych przez pracowników WPN, zagadnienia ochrony przyrody oraz walory naszego regionu. Spotkania zakończyły się turniejem wiedzy, a nagrodą w konkursie była wyprawa do Wigierskiego Parku Narodowego pod opieką przewodnika.

          W dniu 14 czerwca odbył się finał II Międzyszkolnego Konkursu Ekologicznego dla szkół gimnazjalnych pod hasłem „Stan czystości wód w naszym regionie” pod patronatem Wigierskiego Parku Narodowego. Konkurs był zorganizowany na terenie Gimnazjum Nr 1 w Suwałkach.

          W dniu 17 sierpnia 2002 roku miało miejsce oficjalne otwarcie nowej ścieżki poznawczej „Puszcza”. Ścieżka znajduje się na terenie leśnictwa Wysoki Most. Jej autorem jest pracownik WPN Zdzisław Zaborowski. Ścieżka liczy 3,3 kilometra. Jednocześnie, w tym samym dniu i miejscu odbyła się msza polowa, w czasie której zostały poświęcone figurki świętych, które zostały umieszczone w kapliczkach nadrzewnych przy drogach pomiędzy wsiami Wysoki Most, Studziany Las, Sarnetki, jedna z figur trafiła w okolice Lipniaka. Figury powstały w czasie warsztatów rzeźbiarskich prowadzonych wspólnie przez Wigierski Park Narodowy i Regionalny Ośrodek Kultury i Sztuki w Suwałkach w ramach programu ratowania dawnych rzemiosł i rękodzieła - „Ginące zawody”.

          W tym samym czasie oddano do użytku ścieżkę pt. „Eksploatacja dóbr puszczańskich”. Ścieżka ta jest uzupełnieniem istniejących szlaków, w formie tablic informacyjnych nt. rozmaitych form użytkowania puszczy. Tablice znajdują się w różnych częściach parku i mówią m.in. o kolejce leśnej, rudni, terpentyniarni, smolarni i wapienniku. Powstanie obu ścieżek było możliwe dzięki dotacji Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W całej imprezie uczestniczyło ok. 200 osób.

          Przez cały sierpień odbywał się Międzynarodowy Plener Rzeźby w Granicie INTEGRART 2002 w Ośrodku Edukacyjnym nad Zatoką Słupiańską. W plenerze wzięło udział 20 artystów z Rosji, Białorusi, Ukrainy, Litwy, Niemiec, Japonii i Polski. We wrześniu została zorganizowana poplenerowa wystawa prac u prof. A. Strumiłło w Maćkowej Rudzie.

          Od 16 do 17 września pracownik Sekcji Edukacji uczestniczył w naradzie koordynatorów ds. edukacji w parkach narodowych w Świętokrzyskim Parku Narodowym. Celem narady było poznanie terenu, zaplecza dydaktycznego i problemów Świętokrzyskiego Parku Narodowego oraz wymiana doświadczeń, prezentacja form, metod i sposobów prowadzenia działalności edukacyjnej w parkach narodowych w Polsce i Holandii. W trakcie narady odbyła się także prezentacja projektu polsko – holenderskiego „Informacja i edukacja dla niepełnosprawnych w parkach narodowych w Polsce i w Holandii”.

          W dniach 4 – 6 października 2 pracownice Sekcji Edukacji uczestniczyły w IV Seminarium Warsztatowym: „Szanse i zagrożenia edukacji ekologicznej w terenie” w Centrum Edukacji Ekologicznej i Krajoznawstwa „Salamandra” w Myśliborzu koło Jawora. Organizatorem warsztatów było Stowarzyszenie „Zielona Szkoła” w Łodzi. Celem seminarium była wymiana doświadczeń z zakresu prowadzenia zajęć terenowych, podniesienie umiejętności prowadzenia zajęć – poznanie nowych form i technik, nawiązanie bądź pogłębienie współpracy między ośrodkami. W seminarium uczestniczyli przedstawiciele organizacji pozarządowych, ośrodków edukacji przy parkach narodowych i krajobrazowych, centrów edukacji ekologicznej, leśnych kompleksów promocyjnych.

          Od października rozpoczęliśmy realizację Programu Ekozespołów. 12-13 października w WPN odbyły się warsztaty dla nauczycieli szkół podstawowych z powiatu suwalskiego pn. „Program działań ekologicznych na rzecz środowiska - Ekozespoły”. Organizatorami warsztatów był WPN, Olsztyńskie Centrum Edukacji Ekologicznej przy Warmińsko – Mazurskim Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli, Fundacja GAP Polska – Plan Globalnego Działania na rzecz Ziemi i Suwalski PK.

          W dniu 15 października w siedzibie WPN odbył się II etap konkursu pn. „Turniej wiedzy o przyrodzie”, który był skierowany do uczniów szkół podstawowych powiatu suwalskiego, sejneńskiego i augustowskiego. Na drugą część konkursu składał się test, o zróżnicowanym stopniu trudności i część ustna. Prace pisemne znalazły miejsce na wystawie okresowej w Dziupli (miejscu edukacyjno–turystycznym WPN).

          19 i 26 października we współpracy z Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach, zorganizowane zostały warsztaty dla nauczycieli gimnazjów z terenu powiatów augustowskiego, sejneńskiego i suwalskiego dotyczące wdrażania multimedialnego zestawu dydaktycznego do edukacji ekologicznej pod nazwą „Zielony Pakiet". W ramach programu przeszkolono 34 nauczycieli.

          Od 22 października w Sekcji Edukacji rozpoczął praktykę Georg Klingler – student nauk przyrodniczych Szwajcarskiego Instytutu Federalnego w Zurichu. Przygotowany został program praktyk na cały semestr.

          W dniu 24 października zostało zorganizowane w sali widowiskowej Starostwa Powiatowego w Suwałkach spotkanie popularnonaukowe pod hasłem „Od gwiazd do kropelki wody". W spotkaniu uczestniczyło około 700 osób – głównie uczniów suwalskich gimnazjów i szkół średnich wraz z opiekunami. Uczestnicy spotkania wysłuchali wykładów z zakresu astronomii i hydrobiologii oraz obejrzeli świat na dwa sposoby - w skali makro (oglądanie kraterów na Księżycu przez lunetę) i mikro (obserwacje mikroskopowe planktonu Wigier).

          29 października 2002r. w Wigierski Parku Narodowym odbył się uroczysty finał konkursu „Turniej wiedzy przyrodniczej”. Nagrody ufundowane zostały przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, natomiast wszystkim uczestnikom konkursu Wigierski Park Narodowy ufundował wydawnictwa Parku w postaci plakatów, przewodników, kompletów broszur, nalepek itp. i zorganizował ognisko z kiełbaskami.

          W listopadzie przyjmowaliśmy grupę dyrektorów szkół z obwodu Solecznickiego z Litwy. Nauczyciele zwiedzali ścieżki edukacyjne WPN i zapoznali się z możliwościami wykorzystania ich w procesie edukacji, salę ekspozycji przyrodniczej, eksponaty izb etnograficznych oraz działania edukacyjne. Nauczyciele byli obserwatorami warsztatów tkackich w SP w Starym Folwarku prowadzonych dla uczniów szkół leżących na terenie Parku.

          Od 18 do 22 listopada pracownicy Sekcji edukacji uczestniczyli w IV Ogólnopolskim Forum Edukacji Ekologicznej EKO MEDIA FORUM podczas Targów POLEKO’ 2002. Celem EKO MEDIA FORUM była prezentacja możliwości edukacyjnych w dziedzinie ochrony środowiska, wymiana doświadczeń pomiędzy ośrodkami edukacji, giełda pomysłów oraz pokazanie realizowanych programów edukacyjnych. W targach uczestniczyły parki narodowe (Wigierski PN i Gór Stołowych) i krajobrazowe, pozarządowe organizacje ekologiczne, nadleśnictwa, szkoły, uczelnie i inne organizacje non-profit zaangażowane w edukację ekologiczną. W ciągu pięciu dni targów prezentowaliśmy ofertę edukacyjną i turystyczną parku na przygotowanym przez nas stoisku. Targi odwiedziło około 3,5 tysiąca uczniów ze 120 szkół oraz 4,5 tys. innych osób. W ramach FORUM odbyło się seminarium poświęcone edukacji ekologicznej, podczas którego wygłoszony został referat przez pracownika dydaktycznego Parku na temat „Działalność edukacyjna Wigierskiego Parku Narodowego”.

          W listopadzie odbyło się seminarium edukacyjne przy Zespole Szkół Nr 1 w Suwałkach dla szkół średnich, poświęcone alternatywnym źródłom energii.

          W sezonie letnim swoją działalność dydaktyczną prowadził Ośrodek Edukacji nad Zatoką Słupiańską. Z zajęć skorzystało 640 osób. Już od kilku lat prowadzone są stałe zajęcia terenowe dla uczniów z klas o profilu ekologicznym. Zajęcia odbywają się na terenie Parku, co sobotę na zasadzie podpisanego porozumienia o współpracy między WPN a Zespołem Szkół nr 1 w Suwałkach. W sumie w ostatnim roku odbyły się 24 lekcje terenowe.

          Prowadzono również zajęcia na ścieżkach edukacyjnych. Z zajęć poznawczych skorzystało około 2200 uczniów.

.