.3.8. Monitoring środowiska i przyrodyLech Krzysztofiak W ramach prac monitoringowych realizowano zadania dotyczące jakości wód jezior parku, wybranych grup zwierząt, zjawisk fenologicznych, zjawisk śniegowych i lodowych, stanu wód wybranych rzek i jezior oraz programy pomiarowe wchodzące w skład Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego. W kwietniu i sierpniu ze wszystkich jezior położonych na terenie parku pobrano próby wody, w których dokonano pomiaru temperatury, odczynu, przewodności elektrolitycznej, zawartości rozpuszczonego tlenu, azotanów, fosforanów i innych jonów. Ponadto wykonano badania przezroczystości wody, zawartości chlorofilu oraz planktonu. Obecnie uzyskane wyniki są opracowywane i przygotowywane do druku. W ramach monitoringu zintegrowanego park prowadził prace dotyczące następujących programów pomiarowych:
Badania prowadzono na terenie zlewni eksperymentalnej, na wybranych powierzchniach badawczych i w wyznaczonych punktach kontrolno-pomiarowych oraz w otoczeniu zlewni. Zakres pomiarowy Meteorologia Pomiary meteorologiczne prowadzone były na terenie ogródka meteorologicznego zlokalizowanego w Sobolewie. Do badań wykorzystano automatyczną stację meteorologiczną Milos 500 firmy Vaisala. Chemizm opadów atmosferycznych na otwartej przestrzeni Wody opadowe, do badań właściwości fizycznych i chemicznych, zbierane były na terenie ogródka meteorologicznego w Sobolewie. Poboru prób opadu mokrego dokonywano w okresach tygodniowych, w każdy wtorek o godz. 800, za pomocą kolektora UNS 130/S firmy Eigenbrodt. Analizy jakości opadu wykonywane były w laboratorium Wigierskiego Parku Narodowego (WPN) i w laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Białymstoku Delegatura w Suwałkach (WIOŚ). Chemizm opadów podkoronowych Wody opadowe przechodzące przez warstwę koron drzew (sosna, świerk) zbierane były z leśnej powierzchni badawczej zlokalizowanej w pobliżu ogródka meteorologicznego w Sobolewie. Poboru prób opadów dokonywano w okresach tygodniowych, a następnie przenoszono je do laboratorium, gdzie były przechowywane w temperaturze 6°C. W miesiącach grudzień-marzec zebrana została próba była zlewana. Badania jakości wód wykonywane były przez laboratoria WPN i WIOŚ, z próby zbiorczej na koniec każdego miesiąca. Chemizm spływów po pniach drzew Wody spływające po pniach drzew (sosna, świerk) zbierane były z leśnej powierzchni badawczej zlokalizowanej w pobliżu ogródka meteorologicznego w Sobolewie. Poboru prób dokonywano w okresach tygodniowych, a następnie przenoszono je do laboratorium, gdzie były przechowywane w temperaturze 6° C. Podobnie jak w przypadku opadu podkoronowego w miesiącach grudzień-marzec zebrano jedną próbę zlewaną. Badania jakości wód wykonywane były przez laboratoria WPN i WIOŚ, z próby zbiorczej na koniec każdego miesiąca. Chemizm i stan wód podziemnych Właściwości fizyczne i chemiczne wód podziemnych badano czterokrotnie w ciągu roku hydrologicznego: w grudniu, marcu, czerwcu i wrześniu. Przed każdym pobraniem próby z otworu piezometru wypompowywano około cztery objętości słupa wody stagnującej w otworze. W próbach określono stężenia parametrów z zakresu podstawowego programu pomiarowego ZMŚP. Wszystkie analizy fizyczne i chemiczne wykonano w laboratorium WPN. Poziom zwierciadła wody w piezometrze w Sobolewie badany był w każdy poniedziałek o godz. 800 za pomocą taśmy mierniczej z „świstawką”. Chemizm, wielkości przepływu i stan wód powierzchniowych Badania
wód powierzchniowych dotyczyły pomiarów poziomu i prędkości przepływu
wód w rzece Czarna Hańcza – w punkcie kontrolno-pomiarowym w Sobolewie
oraz właściwości fizycznych i chemicznych wód rzeki w punktach w
Sobolewie i przy ujściu rzeki do jeziora Wigry. Próby wody do badań
pobierane były z nurtu rzeki jeden raz w miesiącu. Pomiar stanu
wód prowadzony był w sposób ciągły przy wykorzystaniu limnigrafu
typu L-861. Z zapisu limnigrafu określano średnie, maksymalne i
minimalne
Struktura i dynamika szaty roślinnej Badania składu florystycznego, struktury i dynamiki fitocenoz przeprowadzono na stałej powierzchni (40 x 40 m) - w borze bagiennym. Na powierzchni dokonano pomiaru pierśnicy wszystkich drzew, wysokości drzew i wysokości ich koron. Każdą powierzchnię podzielono na 16 mniejszych powierzchni (10 x 10 m) i określono na nich pokrycie przez poszczególne warstwy roślinności, skład gatunkowy oraz żywotność występujących roślin. Flora i roślinność zlewni eksperymentalnej Prowadzone były badania florystyczne o charakterze inwentaryzacyjnym na terenie całej zlewni, ze szczególnym uwzględnieniem gatunków chronionych, rzadkich i gatunków obcych w naszej florze. Fauna bezkręgowców Na trzech powierzchniach badawczych (w borze bagiennym, lesie leszczynowo- świerkowym i w olsie), w okresie wiosennym, letnim i jesiennym, rozstawiono pułapki do odłowu fauny bezkręgowców. W każdym z okresów pułapki eksponowane były przez 6 tygodni, a materiał był wybierany z nich co 2 tygodnie. Na każdej powierzchni zainstalowano po 10 pułapek Barbera oraz po 6 pułapek Moerick’ego ustawionych na powierzchni gruntu i zawieszonych 1 metr nad jego powierzchnią. W roku 2002 w oddziale 173a Obwodu Ochronnego Słupie zaewidencjonowano trzy luki w drzewostanie, powstałe w wyniku wichury w styczniu i lutym. Powierzchnie luk wynoszą: 0,15 ha; 0,35 ha; 0,50 ha i są przeznaczone do odnowienia naturalnego. Dokonano pomiaru pierśnic wszystkich drzew w odległości jednej wysokości drzewa granicznego od granicy danej luki. Celem pomiarów jest obserwacja procesów naturalnych zachodzących na danej luce oraz na jej krawędzi. . |
.