.

5. Analiza stanu BHP

Wojciech Kamiński

Struktura zatrudnienia:

Przeciętna liczba zatrudnionych - 91 osoby:

     gospodarstwo pomocnicze - 26 osób, w tym:

          - kobiety - 6 osób

          - młodociani - 0

     budżet - 65 osób, w tym:

          - kobiety - 18 osób

          - młodociani - 0

Wypadki przy pracy:

          W 2002 roku miał miejsce 3 wypadki przy pracy, w tym 1 śmiertelny:

1) W dniu 25 stycznia 2002 roku wypadkowi przy pracy uległ pan Wojciech Wąsowicz zatrudniony w Wigierskim Parku Narodowym na stanowisku podleśniczego Obwodu Ochronnego Leszczewek (budżet).
          Okoliczności wypadku: poszkodowany po uzgodnieniach dokonanych w kancelarii z leśniczym O.O. Leszczewek - Piotrem Rogala, udał się do podległego mu obchodu leśnego. Miał tam przeprowadzić kontrolę drzewostanów pod względem kłusownictwa. O godzinie 10.00 miał rozpocząć pracę w oddziale 52. Idąc drogą leśną poślizgnął się na oblodzonej nawierzchni i stracił równowagę. Ratując się przed upadkiem próbował przenieść ciężar ciała na prawą nogę. Ta na nierówności wykręciła się w stawie skokowym i pracownik upadł. W wyniku wypadku poszkodowany doznał skręcenia stawu skokowego prawej nogi.
          Przyczyną wypadku były nierówności na drodze leśnej oraz jej śliska nawierzchnia spowodowana warunkami klimatycznymi.
          Pracownik był wyposażony w obuwie robocze, posiadał aktualne badania lekarski i szkolenia z zakresu bhp.
          Łączna liczba dni zwolnienia lekarskiego z tytułu wypadku przy pracy wyniosła 36. Lekarz Orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzekł 0% uszczerbku na zdrowiu.

2) W dniu 29 marca 2002 roku wypadkowi przy pracy uległ pan Tadeusz Świacki zatrudniony w Wigierskim Parku Narodowym na stanowisku leśniczego Obwodu Ochronnego Mikołajewo (budżet).
          Okoliczności wypadku: poszkodowany wraz z podleśniczym Janem Milewskim dokonywali pomiaru długości i średnic drewna pozyskanego w oddziale 208a. O godz. 9.00 podczas pomiaru średnicy jednej ze sztuk znajdującej się w środku mygły Tadeusz Świacki wszedł na leżące dłużyce. Stając nad mierzoną sztuką poślizgnął się i upadł do tyłu uderzając plecami o drewno. Skutki zdarzenia zaczęły ujawniać się dopiero po 2 tygodniach bólem mięśni brzucha. Początkowo poszkodowany nie skojarzył takich objawów z wypadkiem i dopiero po dwumiesięcznym leczeniu i wykonaniu specjalistycznych badań okazało się, że ma pęknięty dziewiąty krąg w kręgosłupie. Wtedy to dopiero powziął przekonanie, że pęknięcie musiało powstać przy upadku w dniu 29.03.2002 roku.
          Przyczyną wypadku było nie zachowanie przez pracownika szczególnej ostrożności podczas wykonywania prac pomiarowych.
          Pracownik był wyposażony w obuwie robocze i odzież służbową, posiadał aktualne badania lekarskie i szkolenia z zakresu bhp.
          Łączna liczba dni zwolnienia lekarskiego z tytułu wypadku przy pracy wyniosła 0.
          Lekarz Orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzekł 5% uszczerbku na zdrowiu. Płatnik (ZUS) wypłacił poszkodowanemu świadczenie pieniężne w wysokości 2190,00zł.

3) W dniu 1.12.2002 roku miało miejsce zdarzenie w wyniku którego utonął pracownik Wigierskiego Parku Narodowego - rybak jeziorowy - pan Fabian Ejsmont.
          Okoliczności wypadku:
          W dniu 1.12.2002 roku Fabian Ejsmont pomimo złych warunków pogodowych (silny wiatr, wysoka fala, niska temperatura powietrza) uniemożliwiających jakiekolwiek prace na wodzie, wypłynął na połów ryb. Poprzedniego dnia dokonał ustaleń ze swoim bezpośrednim przełożonym, że jeżeli są takie warunki atmosferyczne, to ma nie wypływać. Rybak wypłynął na jezioro Wigry o godz. 3.00 w nocy wraz z synem Pawłem, który do dnia 30.11.2002 roku świadczył usługi na rzecz Parku. Prawdopodobnie fala wywróciła łódź, obaj z niej wypadli i utonęli. Od 1.12.2002 roku prowadzono poszukiwania zaginionych. Ciało Pawła Ejsmonta odnaleziono w dniu 24.12.2002 roku, natomiast Fabiana Ejsmonta w dniu 22.02.2003 roku.
          Pracownik Parku posiadał wymagane badania lekarskie, szkolenia i uprawnienia do wykonywania zawodu. Staż pracy na stanowisku rybaka jeziorowego - 38 lat.
          Pozostali rybacy zatrudnieni w Wigierskim Parku Narodowym w dniu 1.12.2002 roku, z powodu silnego wiatru i wysokiej fali, nie wypłynęli na otwarte wody jeziora Wigry. Sieci zdjęli z jeziora dopiero po uspokojeniu się fali w dniu 4.12.2002 r.
          W związku z wypadkiem kontrolę w dniach 5.12.2002 - 7.02.2003 roku przeprowadził Okręgowy Inspektorat Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w Białymstoku. Po zakończeniu kontroli do dnia 3.03.2002 roku PIP nie wydała żadnych nakazów i wystąpień.

Choroby zawodowe:

          W 2002 roku stwierdzono 3 przypadki chorób zawodowych (borelioza stawowa). Stwierdzenie chorób było następstwem przeprowadzonych przez park w dniu 6 czerwca 2001 roku badań profilaktycznych. W trakcie badań u 22 spośród 67 osób stwierdzono obecność przeciwciał mogących wskazywać na występowanie boreliozy. Trwają badania kliniczne wszystkich pracowników, u których wykryto przeciwciała.
          Zmiany klimatyczne znacznie wydłużające aktywność owadów oraz bardzo liczne występowanie kleszczy w naszym regionie, wpływa na duże prawdopodobieństwo wystąpienia boreliozy jako choroby zawodowej u pracowników WPN.
         W analizowanym okresie - w miesiącu grudniu - w stosunku do 2 pracowników stwierdzono ośmioprocentowy, stały uszczerbek na zdrowiu. Wypłacono im odszkodowania odpowiednio w wysokości: 3500,00zł i 3326,40zł.
          Park ma duże osiągnięcia w profilaktycznym przeciwdziałaniu przed inną chorobą roznoszoną przez kleszcze - zapaleniem opon mózgowych. Systematyczne szczepienia ochronne pozwoliły uniknąć występowania tej choroby u pracowników w przeciągu ostatnich 10 lat.

Zagrożenia czynnikami szkodliwymi, stan na 31.12.2001r.:

          W Wigierskim Parku Narodowym, ze względu na specyfikę prowadzonej działalności występują następujące zagrożenia czynnikami niebezpiecznymi dla zdrowia:

1. stały kontakt z wodą (3 osoby) - rybacy jeziorowi

2. monitory ekranowe (36 osób) - stanowiska wyposażone w komputery

3. odczynniki chemiczne i trucizny (2 osoby) - pracownicy laboratorium

4. zagrożenie chorobami przenoszonymi przez kleszcze - pracownicy terenowi, pracownicy nadzoru inżynieryjnego, pracownicy Ośrodka Edukacji Środowiskowej, pracownicy Pracowni Naukowo - Badawczej (56 osób).

          W 2001 roku zlikwidowano zagrożenia i uciążliwości związane z pracą drwali - motorniczych. Nie występują obecnie: hałas, wibracja oraz ciężkie prace leśne powodujące duży wydatek energetyczny. Zakończono również prowadzenie badań kontrolnych pilarek, których używali robotnicy. Osoby dotychczas zatrudnione na stanowisku drwala przeszły do sektora prywatnego. W chwili obecnej świadczą usługi leśne zarówno dla Wigierskiego Parku Narodowego, jak i okolicznych jednostek Lasów Państwowych.

Kontrole:

          W analizowanym okresie przeprowadzona została jedna kontrola przez jednostkę zewnętrzną: Państwową Inspekcję Pracy - Inspektorat Okręgowy w Białymstoku. Kontrola rozpoczęta została w dniu 5.12.2002 roku i zakończona w dniu 7.02.2003 roku. W trakcie kontroli wydano jeden nakaz i jedno wystąpienie. Decyzje określone w wyżej wymienionych dokumentach zostały zrealizowane o czym poinformowano organ je wydający.

Profilaktyka:

          W związku z istniejącymi zagrożeniami pracowników ze strony ww. czynników szkodliwych i niebezpiecznych, w Wigierskim Parku Narodowym prowadzone były następujące działania profilaktyczne w celu ograniczenia stopnia zagrożenia:

1) wydawanie posiłków profilaktycznych pracownikom uprawnionym do ich otrzymywania - 42 osoby,
2) dostarczanie napojów chłodzących w okresie letnim oraz napojów ciepłych w okresie zimowym (pracownicy przygotowują posiłki i ciepłe napoje we własnym zakresie z dostarczonych przez zakład produktów) - 91 osób w okresie letnim i 42 osoby w okresie zimowym,
3) wydawanie według bieżących potrzeb odzieży ochronnej i roboczej oraz obuwia roboczego, w oparciu o przyjęte Zarządzeniem nr 11/97 Dyrektora Wigierskiego Parku Narodowego z dnia 11.06.1997 roku normy przydziału odzieży ochronnej i roboczej dla poszczególnych stanowisk - 76 osób,
4) wydawanie pracownikom środków czystości, w oparciu o Zarządzenie nr 17/97 Dyrektora WPN z dnia 19.09.1997 roku - 76 osób,
5) prowadzenie badań lekarskich - 46 osób,
6) prowadzenie szkoleń z zakresu bhp - 18 osób,
7) prowadzenie kontroli w terenie w ramach przeglądu stanowisk pracy - 3 kontrole wewnętrzne,
8) bieżące omawianie zagadnień z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy na posiedzeniach Komisji ds. bhp w Wigierskim Parku Narodowym - 3 posiedzenia komisji,
9) prowadzenie szczepień profilaktycznych przeciwko pokleszczowemu zapaleniu opon mózgowych - 17 osób.

Inne działania:

1. W związku z wejściem w życie rozporządzenia w sprawie umundurowania pracowników parków narodowych zmieniony został katalog norm przydziału odzieży roboczej i ochronnej pracowników administracji. Większość sortów roboczych przeszła do katalogu odzieży i obuwia mundurowego.
2. Doposażono 26 stanowisk komputerowych w niezbędny sprzęt wymagany przepisami bhp (filtry, krzesła obrotowe, biurka itp.)

Informacje statystyczne:

1. Koszty realizacji zadań z zakresu bhp w 2002 roku:
          - Gospodarstwo pomocnicze - 24409,56zł, (na pracownika: 938,83zł)
          - Budżet - 41348,32zł, (na pracownika: 636,13zł)
             razem: - 65757,88zł, (na pracownika: 722,61zł)
2. Współczynnik częstotliwości wypadków:
          - Gospodarstwo pomocnicze - 38
          - Budżet - 31
3. Współczynnik ciężkości wypadków:
          - Gospodarstwo pomocnicze - 0
          - Budżet - 18
4. Absencja wskutek wypadków przy pracy:
          - Gospodarstwo pomocnicze - 0
          - Budżet - 554
5. Płynność zatrudnienia:
          - Gospodarstwo pomocnicze - 0,5
          - Budżet - 0,09
6. Udział pracowników zatrudnionych w warunkach zagrożeń związanych ze środowiskiem pracy i pracą:
          - Gospodarstwo pomocnicze - 0,15
          - Budżet - 0,55